براساس مصوبه کمیته تسهیل فعالیت کسبوکارهای اقتصاد رقومی شورای عالی فضای مجازی، عرضه آنلاین لوازم آرایشی و بهداشتی خارجی واردشده از مسیر کولبری و ملوانی، با ارایه پته گمرکی و مدارک معتبر آزمایشگاهی مجاز اعلام شده است. این تصمیم با هدف بهروزرسانی مقررات واردات و عرضه محصولات خارجی و با در نظر گرفتن محدودیتهای ناشی از تحریمها اتخاذ شده است.
یکی از مهمترین تغییرات این مصوبه، حذف الزام داشتن نمایندگی رسمی برند خارجی در ایران است. بر این اساس، مدارک گمرکی و تاییدیههای آزمایشگاهی صادرشده از سوی مراجع دارای صلاحیت، مبنای بررسی قانونی بودن عرضه این محصولات قرار میگیرند.
این تصمیم در جلسه یازدهم کمیته تسهیل فعالیت کسبوکارهای اقتصاد رقومی به اتفاق آرا تصویب شده و طی نامه شماره ۱۰۲۶۵۰ به رییس سازمان غذا و دارو ابلاغ شده است.
حذف الزام نمایندگی رسمی برای عرضه آنلاین لوازم آرایشی خارجی
براساس مصوبه جدید، سازمان غذا و دارو موظف شده شیوهنامه صدور مجوز واردات فرآوردههای آرایشی و بهداشتی از مسیر کولبری و ملوانی را اصلاح کند.
در چارچوب این اصلاحات، الزام ارایه نمایندگی رسمی تولیدکننده خارجی در ایران یا تایید سفارت از شرایط واردات این محصولات حذف خواهد شد.
پیش از این، واردکنندگان حتی در صورت برخورداری از مدارک فنی و تاییدیههای آزمایشگاهی معتبر، باید نمایندگی رسمی برند خارجی در ایران را معرفی میکردند. این الزام برای برندهایی که به دلیل محدودیتهای تجاری و تحریمها نمایندگی رسمی در کشور نداشتند، مانعی در مسیر واردات قانونی ایجاد میکرد.
با تغییر این ضابطه، داشتن نمایندگی رسمی دیگر شرط عرضه کالا نخواهد بود و بررسی مدارک مربوط به ورود قانونی محصول و تاییدیههای آزمایشگاهی در اولویت قرار میگیرد.
پته گمرکی (سند گمرکی ثبت ورود کالا) یکی از مدارک مورد پذیرش در این فرایند است که برای احراز مسیر ورود محصولات استفاده میشود.
یکسانسازی شرایط فروش آنلاین لوازم آرایشی با فروشگاههای سنتی
بخش دیگری از مصوبه به رفع تفاوت الزامات نظارتی میان پلتفرمهای اینترنتی و فروشگاههای حضوری اختصاص دارد.
براساس این تصمیم، سازمان غذا و دارو باید مقررات نظارتی خود را بهگونهای اصلاح کند که فروش محصولات آرایشی و بهداشتی خارجی در پلتفرمهای آنلاین نیز با همان مدارک و شرایط فنی مورد پذیرش در فروشگاههای سنتی امکانپذیر باشد.
همچنین برای عرضه محصولات واردشده از مسیر تهلنجی (ورود کالا توسط ملوانان در چارچوب مقررات مربوط)، ارایه برگه آنالیز عدم مغایرت کفایت میکند. این برگه نشان میدهد محصول بررسیشده با الزامات فنی و بهداشتی مورد نظر مغایرت ندارد. بر این اساس، پلتفرمهای آنلاین نباید با الزامات اضافی و متفاوتی نسبت به فروشندگان سنتی مواجه شوند.
هدف این بخش از مصوبه، یکسانسازی معیارهای نظارتی در شیوههای مختلف فروش است؛ به این معنا که قانونی بودن عرضه کالا باید براساس مدارک ورود و تاییدیههای فنی و بهداشتی بررسی شود، نه اینترنتی یا حضوری بودن فروشگاه.
تاثیر مصوبه فروش آنلاین لوازم آرایشی بر شفافیت بازار
این مصوبه علاوه بر تسهیل فعالیت فروشگاههای اینترنتی، میتواند زمینه نظارت دقیقتر بر بازار محصولات آرایشی و بهداشتی خارجی را فراهم کند.
در شرایطی که تقاضا برای محصولات خارجی همچنان وجود دارد، محدودیت مسیرهای قانونی عرضه ممکن است بخشی از معاملات را به بازارهای غیرشفاف منتقل کند؛ بازارهایی که بررسی اصالت، کیفیت و منشأ ورود محصولات در آنها دشوارتر است.
در مقابل، عرضه کالا در پلتفرمهای آنلاین براساس مدارک قابل بررسی، امکان ثبت اطلاعات گمرکی، تاییدیههای آزمایشگاهی و مشخصات عرضهکنندگان را فراهم میکند.
پته گمرکی مسیر ورود محصول را مشخص میکند و مدارک آزمایشگاهی نیز مبنایی برای بررسی انطباق کالا با استانداردهای فنی و بهداشتی هستند. این سازوکار میتواند به شناسایی محصولات دارای مدارک معتبر و تفکیک آنها از کالاهای فاقد مستندات قانونی یا تقلبی کمک کند.
با این حال، تحقق این اهداف به اجرای صحیح مقررات و بررسی اعتبار مدارک ارایهشده بستگی دارد.
براساس متن مصوبه، سازمان غذا و دارو مسئول اصلاح ضوابط واردات و عرضه این محصولات است. همچنین نظارت بر حسن اجرای آن به فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران با همکاری وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات واگذار شده است.