تحریریه 
در حالی که اولین برفهای نوامبر ۲۰۲۵ بر شهر کوچک «المولت» (Älmhult) در سوئد — زادگاه ایکیا — مینشست، مدیران این برند از سراسر جهان گرد هم آمدند تا درباره آیندهای نه چندان روشن گفتگو کنند. پشت چهرههای خندان و شعارهای سازمانی «با هم بودن»، حس اضطراری عمیق نهفته بود. برند نمادین آبی و زرد اکنون با کاهش سود، افزایش هزینههای چوب و رقابتی بیرحمانه از سوی پلتفرمهای آنلاین روبرو است.
سود شرکت «اینتر ایکیا» (Inter IKEA)، فرنچایز دهنده جهانی این برند، در سال منتهی به اوت، پس از کاهش قیمتها برای حفظ قدرت رقابت، ۲۶ درصد سقوط کرد. کارشناسان معتقدند ذائقه مشتریان تغییر کرده است؛ آنها اکنون به دنبال قیمت پایینتر، راحتی بیشتر و سرعت تحویل هستند و به راحتی فروشگاه خود را تغییر میدهند.
پایان دوران مدیریت سوئدیها و آغاز تحول ساختاری
برای مقابله با این بحران، ایکیا در اقدامی بیسابقه، برای نخستین بار در تاریخ خود، دو فرد غیرسوئدی را به هدایت دو بازوی اصلی خود منصوب کرد. «یاکوب یانکوفسکی» (Jakub Jankowski) لهستانی، از اول ژانویه ۲۰۲۶ سکان هدایت «اینتر ایکیا» را بر عهده گرفت و «خووانسیو مائستو» (Juvencio Maeztu) اسپانیایی نیز مدیرعامل «اینگکا گروپ» (Ingka Group) شد که بخش بزرگی از فروشگاهها را اداره میکند.
یانکوفسکی در این باره میگوید: «ما وقتی اوضاع خوب است، عالی عمل میکنیم؛ اما اکنون باید روی انعطافپذیری و واکنش سریع به شرایطی که طبق برنامه پیش نمیرود، تمرکز کنیم.»
استراتژی نوین ایکیا در برابر آمازون و تمو
بخش بزرگی از برنامه نوسازی ایکیا بر گسترش سبد محصولات، نزدیکتر کردن فروشگاهها به مراکز شهر و تسریع در تحویل کالا متمرکز است. پس از دههها تمرکز بر فروشگاههای عظیم حاشیه شهر، ایکیا اکنون مدل جدیدی به نام «لادا» (Lada) — به معنای انبار غله در سوئدی — را برای شهرهای کوچک آزمایش میکند.
علاوه بر این، ایکیا به شدت در حال تقویت بخش فروش آنلاین خود است. در حال حاضر ۲۸ درصد از فروش این شرکت به صورت دیجیتال انجام میشود. «فردیکا اینگر» (Fredrika Inger)، مدیر طراحی و محدوده محصولات ایکیا، معتقد است فشار رقبایی مثل «آمازون»، «تمو» (Temu) و «شین» (Shein) فشار مثبتی است که باعث بهتر شدن عملکرد آنها میشود.
چالش تامین چوب و انتقادات زیستمحیطی
یکی دیگر از گلوگاههای اصلی ایکیا، تامین ماده اولیه محبوبش یعنی چوب است. پس از تحریمهای مربوط به روسیه و بلاروس، این شرکت سرمایهگذاری سنگینی در جنگلهای اروپای شرقی انجام داده و اکنون بیش از ۳۳۰ هزار هکتار جنگل در مالکیت خود دارد. با این حال، گروههای مدافع محیط زیست مانند «صلح سبز» (Greenpeace) ایکیا را به برداشت چوب از مناطق حساس متهم کردهاند؛ اتهامی که ایکیا همواره آن را رد کرده است.
با وجود تمام این چالشها، ایکیا همچنان یک غول جهانی با ۸۰۸ فروشگاه و حدود ۲۲۲ هزار کارمند است. ساختار مالکیتی خاص این شرکت (بنیادی و غیرسهامی) به آن اجازه میدهد بدون فشار سهامداران برای سود کوتاهمدت، در بازههای زمانی ۱۰ ساله برنامهریزی کند و با حاشیه سود اندک به حیات خود ادامه دهد. باید دید آیا میراث «اینگوار کامپراد» (Ingvar Kamprad) میتواند در عصر سلطنت الگوریتمهای چینی، همچنان جایگاه خود را در خانههای مردم حفظ کند یا خیر.
