جوزف برنستین، خبرنگار نیویورکتایمز، پس از سفر به اسکاتلند، گفتوگو با مدیران راکستار و تجربه دهها ساعت بازی GTA 6، در گزارشی تحلیلی به بررسی جایگاه فرهنگی این مجموعه پرداخته است. به باور او، مجموعهای که زمانی با اغراق در مشکلات جامعه آمریکا مخاطبان را میخنداند، اکنون با واقعیتی روبهرو شده که گاهی از طنزهای خودش عجیبتر است.
نسخه ششم مجموعه Grand Theft Auto پس از ۱۳ سال منتشر شده است. در این فاصله، آمریکا تحولات سیاسی، اجتماعی و فناوری گستردهای را تجربه کرده و شبکههای اجتماعی به بخش جداییناپذیر زندگی مردم تبدیل شدهاند.
برنستین معتقد است GTA همیشه دو ویژگی مکمل داشته است: آزادی عمل برای انجام فعالیتهای مجرمانه و طنزی گزنده درباره فرهنگ آمریکایی. از فروشگاههای اسلحه و فستفودهای اغراقآمیز گرفته تا شبکههای خبری جانبدارانه، همه بخشی از انتقادهای اجتماعی این مجموعه بودهاند.
اما به اعتقاد نویسنده، ظهور پدیدههایی مانند NFT، محصولات عجیب مصرفی و چهرههای جنجالی اینترنتی باعث شده مرز میان طنز و واقعیت کمرنگ شود. اکنون پرسش اصلی این است که چگونه میتوان جامعهای را به طنز کشید که خودش بهاندازه یک بازی ویدیویی غیرواقعی به نظر میرسد؟
GTA 6 و تصویری متفاوت از زندگی آمریکایی
داستان GTA 6 در وایسسیتی Vice City، نسخه خیالی میامی، جریان دارد و شخصیتهای اصلی آن جیسون و لوسیا هستند؛ زوجی که با مشکلات مالی دستوپنجه نرم میکنند و برای گذران زندگی به خلافکاری روی آوردهاند.
برخلاف نسخههای قبلی، سرقت خودروهای گرانقیمت دیگر بهآسانی گذشته نیست. خودروها به سامانههای ردیابی مجهز شدهاند، دوربینهای نظارتی همهجا حضور دارند و شهروندان میتوانند با تلفن همراه خود از جرایم فیلم بگیرند.
حتی سرقت یک خودرو ممکن است به تعقیب پلیس منجر شود و بازیکن باید هزینه سوخت را نیز در نظر بگیرد. در چنین شرایطی، استفاده از اپلیکیشن تاکسی اینترنتی RydeMe گاهی انتخاب منطقیتری است.
مشکلات اقتصادی شخصیتها به همینجا محدود نمیشود. جیسون و لوسیا بهدلیل سابقه اعتباری نامناسب نمیتوانند حساب بانکی معمولی افتتاح کنند و ناچارند از اپلیکیشن پرداخت BuckMe استفاده کنند.
بازی همچنین شرکت تجارت الکترونیکی خیالی Sahara را به تصویر میکشد که با وجود نظارت سختگیرانه بر کارکنان، از قوانین آسانگیرانه کار بهره میبرد.
به تعبیر نویسنده، GTA 6 بیش از آنکه درباره خلافکاران قدرتمند باشد، داستان افرادی است که زیر فشار مشکلات اقتصادی و نظارت فناوری زندگی میکنند. البته با افزایش ثروت شخصیتها، آزادی عمل بازیکن نیز بیشتر میشود.
ساخت GTA 6 بدون هوش مصنوعی مولد
یکی از نکات مهم گزارش نیویورکتایمز، شیوه ساخت دنیای بازی است. به گفته آرون گاربوت، از مدیران باسابقه طراحی جهان بازی، راکستار حدود ۳۰ هزار شخصیت غیرقابلبازی یا NPC منحصربهفرد برای GTA 6 ساخته است.
این شخصیتها افرادی هستند که در محیط بازی حضور دارند، اما مستقیما توسط بازیکن کنترل نمیشوند.
راکستار بهجای اتکای گسترده به تولید خودکار محتوا، جزییات محیط را بهصورت اختصاصی طراحی کرده است. مدیرعامل Take-Two، شرکت مادر راکستار، نیز تاکید کرده که در ساخت GTA 6 از هوش مصنوعی مولد استفاده نشده است.
گوشی هوشمند شخصیتها، اپلیکیشنهای اجتماعی، صدها پست ساختگی، برنامههای تلویزیونی و حتی بازیهای ویدیویی قابلاجرا درون بازی، همگی بخشی از این طراحی پرجزییات هستند. به گفته مدیران راکستار، نزدیک به ۵ هزار نفر در ساخت GTA 6 مشارکت داشتهاند.
GTA 6 و مرز کمرنگ واقعیت و دنیای مجازی
برنستین در بخش پایانی گزارش به تناقضی شخصی اشاره میکند. او با وجود دسترسی زودهنگام به یکی از موردانتظارترین محصولات سرگرمی جهان، هنگام بازی بارها وسوسه شده تلفن همراه واقعی خود را بررسی کند.
این تجربه از نگاه نویسنده نشان میدهد حتی جهان پرجزییات GTA 6 نیز نمیتواند بهطور کامل با جذابیت دائمی شبکههای اجتماعی رقابت کند.
او با اشاره به دیدگاههای ژان بودریار، فیلسوف فرانسوی، استدلال میکند که تصاویر رسانهای و بازنماییهای دیجیتال دیگر صرفا واقعیت را منعکس نمیکنند، بلکه بر شیوه درک انسان از واقعیت نیز تاثیر میگذارند.
در نهایت، نویسنده GTA 6 را تلاشی عظیم برای بازسازی منسجم جامعهای توصیف میکند که خود با آشفتگی اقتصادی، اجتماعی و رسانهای روبهرو است؛ جهانی مجازی که شاید دیگر نتوان آن را بهسادگی از واقعیت بیرون تشخیص داد.