به گزارش Fortune، پالمر لاکی، بنیانگذار آکیولس Oculus و همبنیانگذار شرکت فناوری دفاعی اندوریل Anduril، در گفتوگویی با والتر آیزاکسون، زندگینامهنویس استیو جابز، از تاثیر آیفون بر طراحی محصولات فناوری انتقاد کرده است.
لاکی در بخشی از پادکست «سازندگان» The Builders که در اختیار فورچون قرار گرفته، گفته است: «استیو جابز با آیفون همهچیز را خراب کرد.»
او معتقد است موفقیت طراحی آیفون باعث شده شرکتهای فناوری، سادگی استفاده را به مهمترین معیار طراحی تبدیل کنند و فرصت یادگیری مهارتهای پیشرفته را از کاربران بگیرند.
لاکی که ثروتش حدود ۵.۹ میلیارد دلار برآورد میشود، آکیولس را در سال ۲۰۱۲ تاسیس کرد. فیسبوک این شرکت را در سال ۲۰۱۴ با بیش از ۲ میلیارد دلار خرید. او در سال ۲۰۱۷ اندوریل را تاسیس کرد؛ شرکتی که آخرین ارزشگذاری آن به ۶۱ میلیارد دلار رسیده است.
انتقاد بنیانگذار آکیولس از طراحی آیفون
لاکی میگوید پیش از ظهور آیفون، فناوری ابزاری برای افزایش توانایی انسان محسوب میشد و کاربران میتوانستند با تمرین، مهارت و بهرهوری خود را افزایش دهند. او به توصیف مشهور جابز از رایانه بهعنوان «دوچرخهای برای ذهن» اشاره میکند، اما معتقد است آیفون این مفهوم را تغییر داده است.
به گفته لاکی، کاربران میتوانند در کمتر از یک دقیقه کار با آیفون را یاد بگیرند و پس از حدود ۱۰ دقیقه به سقف مهارت قابل دستیابی در استفاده از آن برسند.
او صفحهکلید رایانه را نمونهای متفاوت میداند. یادگیری تایپ سریع و دقیق یا استفاده از میانبرهای پیشرفته اکسل ممکن است ماهها تمرین بخواهد، اما در نهایت بهرهوری کاربر را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
لاکی معتقد است اکنون بیشتر نرمافزارها، محصولات و حتی هدستهای واقعیت مجازی از الگوی آیفون پیروی میکنند؛ محصولاتی که یادگیری آنها سریع است، اما فضای محدودی برای پیشرفت مهارت کاربران دارند.
آیفون و قانون ۱۰ هزار ساعت تمرین
این دیدگاه با بحث مشهور «قانون ۱۰ هزار ساعت» ارتباط دارد؛ مفهومی که مالکوم گلدول در کتاب «استثناییها» Outliers مطرح کرد. این ایده بر اهمیت تمرین طولانیمدت برای دستیابی به مهارتهای پیشرفته تاکید دارد. با این حال، پژوهشگر اصلی این حوزه، اندرس اریکسون، توضیح داده بود که عدد ۱۰ هزار ساعت یک میانگین است و اهمیت اصلی به تمرین هدفمند و مستمر مربوط میشود.
پژوهشهای دیگر نیز نشان دادهاند تمرین بهتنهایی موفقیت را تضمین نمیکند. یک فراتحلیل (بررسی نتایج چندین پژوهش) در سال ۲۰۱۴ نشان داد تمرین بهطور متوسط حدود ۱۲ درصد تفاوت عملکرد افراد را توضیح میدهد و این سهم در مشاغل کمتر از یک درصد است.
تاثیر سادگی فناوری بر مهارت و بهرهوری
فورچون برای بررسی دیدگاه لاکی به پژوهشی درباره استفاده از هوش مصنوعی مولد اشاره میکند. در این مطالعه، عملکرد ۵ هزار و ۱۷۹ کارمند پشتیبانی مشتری بررسی شد. استفاده از دستیار هوش مصنوعی تعداد مسائل حلشده در هر ساعت را بهطور متوسط ۱۴ درصد افزایش داد.
این افزایش برای کارکنان تازهکار و کممهارت ۳۴ درصد بود، اما تاثیر آن بر کارکنان باتجربه و ماهر بسیار محدود گزارش شد. این یافته نشان میدهد فناوریهای سادهکننده کار میتوانند به کاربران کمتجربه کمک بیشتری کنند، بدون آنکه لزوما بهرهوری متخصصان را به همان اندازه افزایش دهند.
با این حال، فورچون تاکید میکند شواهد موجود برای مقصر دانستن آیفون در کاهش رشد بهرهوری کافی نیست. برخی پژوهشها نشان میدهند کندشدن رشد بهرهوری آمریکا از سال ۲۰۰۴، یعنی سه سال پیش از عرضه آیفون، آغاز شده بود.
چرا طراحی ساده محصولات فناوری فراگیر شد؟
به نوشته فورچون، یکی از دلایل اصلی گسترش این رویکرد، منافع اقتصادی آن است. محصولی که کاربران بتوانند ظرف چند دقیقه استفاده از آن را یاد بگیرند، ظرفیت جذب میلیاردها مشتری را دارد.
آیفون در سال مالی ۲۰۲۶ حدود ۲۵۴.۱ میلیارد دلار از مجموع درآمد ۴۷۸.۸ میلیارد دلاری اپل را تامین کرده است.
لاکی در عین حال از رابطهای مغز و رایانه مانند نورالینک Neuralink نیز انتقاد میکند و میپرسد آیا باید چنین فناوری پیشرفتهای صرفا برای کلیککردن روی چند دکمه استفاده شود؟
این انتقاد در حالی مطرح شده که اندوریل و متا روی سامانههای واقعیت افزوده برای ارتش آمریکا همکاری میکنند. لاکی میگوید ایدههایی برای طراحی رابطهای کاربری دارد که تسلط بر آنها ممکن است سالها طول بکشد، اما هنوز جزییات این طرحها را اعلام نکرده است.