«ریچارد لیو» (Richard Liu)، بنیانگذار و رئیس هیئتمدیره «جیدیداتکام» (JD.com)، هشدار داده است که رباتها در آینده جای حدود ۷۰۰ هزار نیروی تحویل سفارش این شرکت را خواهند گرفت. اظهارات او در شرایطی مطرح میشود که چین با سرعتی بیسابقه در حال توسعه فناوریهای رباتیک و هوش مصنوعی است و نگرانیها درباره از بین رفتن مشاغل سنتی افزایش یافته است.
لیو در نشست مدیران عامل مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در پکن گفت: «در آینده، زمانی خواهد رسید که دیگر عملاً نیازی به پیکهای تحویل کالا نباشد و رباتها بستهها را جابهجا کنند.»
او در عین حال تأکید کرد که نگران آینده شغلی کارکنان این شرکت است و نمیخواهد صدها هزار نفر از نیروهای فعلی بدون درآمد و شغل باقی بمانند.
برنامه جیدیداتکام برای آموزش مجدد پیکها
مدیرعامل جیدیداتکام اعلام کرد این شرکت برای آمادهسازی نیروی کار خود با حدود ۱۲۰ مرکز آموزشی و مدرسه قرارداد همکاری امضا کرده است.
هدف از این برنامه، آموزش مهارتهای جدید به پیکهای فعلی و آمادهسازی آنها برای مشاغل آینده از جمله تعمیر، نگهداری و پشتیبانی رباتهاست.
به گفته لیو، با گسترش استفاده از رباتها، نیاز به متخصصان تعمیر و نگهداری این تجهیزات نیز افزایش خواهد یافت. او معتقد است رباتها نیز مانند هر ماشین دیگری دچار نقص فنی میشوند و به نیروهای انسانی برای سرویس و تعمیر نیاز خواهند داشت.
رباتها و هوش مصنوعی بازار کار چین را تغییر میدهند
اظهارات رئیس جیدیداتکام بازتابدهنده نگرانی فزاینده سیاستگذاران چینی درباره تأثیر فناوری بر اشتغال است.
بر اساس آمار «مرکز پژوهش اشتغال نوین چین» (China New Employment Forms Research Center)، تعداد کارگران اقتصاد گیگ یا مشاغل موقت در چین از ۲۰۰ میلیون نفر در پنج سال پیش به حدود ۳۲۰ میلیون نفر در سال جاری رسیده است.
این گروه شامل رانندگان تاکسیهای اینترنتی، نیروهای تحویل سفارش، کارگران کارخانهها و سایر مشاغل مشابه میشود و اکنون حدود ۴۰ درصد اشتغال شهری چین را تشکیل میدهد.
در همین حال نرخ بیکاری جوانان چین در ماه آوریل به ۱۶.۳ درصد رسیده که فشار بیشتری بر بازار کار این کشور وارد کرده است.
کارشناسان معتقدند تهدید اتوماسیون تنها به مشاغل یدی محدود نمیشود. در حالی که رباتها میتوانند بسیاری از وظایف فیزیکی را برعهده بگیرند، هوش مصنوعی نیز برخی مشاغل اداری و تخصصی را تحت تأثیر قرار داده است.
رباتیک در قلب برنامه توسعه چین
دولت چین در برنامه پنجساله جدید خود که در ماه مارس به تصویب رسید، توسعه فناوریهای پیشرفته از جمله رباتیک را در اولویت قرار داده است.
«فدراسیون بینالمللی رباتیک» (International Federation of Robotics) اعلام کرده که چین رباتیک را به یکی از ارکان اصلی سیستم صنعتی مدرن خود تبدیل کرده و به دنبال اتصال تحقیقات هوش مصنوعی به کاربردهای فیزیکی و صنعتی است.
هماکنون چندین پروژه آزمایشی در شهر شنژن در حال اجراست. برخی از این رباتها غذا را در فرودگاهها به مسافران تحویل میدهند و برخی دیگر قادر هستند با استفاده از قطارهای شهری، فروشگاههای زنجیرهای را بهصورت خودکار تأمین کالا کنند.
نگرانی درباره حقوق کارگران اقتصاد گیگ
همزمان با گسترش فناوری، دولت چین تلاش میکند نگرانیهای مربوط به کارگران اقتصاد گیگ را کاهش دهد.
«وانگ شیائوپینگ» (Wang Xiaoping)، وزیر منابع انسانی و تأمین اجتماعی چین، اعلام کرده دولت در حال بررسی راهکارهایی برای گسترش پوشش بیمه و حمایتهای اجتماعی از این گروه از کارکنان است.
همچنین مقامهای چینی از ظهور مشاغل جدیدی مانند مربیان هوش مصنوعی و خلبانان پهپاد به عنوان فرصتهای شغلی آینده یاد میکنند.
در همین حال، سازمان «دیدبان حقوق بشر» (Human Rights Watch) از دولت چین خواسته است حقوق کارگران پلتفرمی را بهتر تضمین کند و امکان دفاع مؤثر از حقوق شغلی آنها را فراهم آورد.